DİL
İnsanlar arasında anlaşmayı sağlayan doğal bir araç, kendine özgü kuralları olan ve ancak bu kurallar içerisinde gelişen canlı bir varlık
1. İnsanlar arasındaki anlaşmayı sağlayan bir araçtır.
2. Düşüncenin ve dünya görüşünün iletişim aracı olarak tanımlanır.
3. Zihinsel süreçlerle düşünme kapasitesini şekillendiren bir faktör olması bakımından dilin doğru kullanılması önemlidir.
DİL ÜST DÜZEY BİR ZİHİNSEL SÜREÇTİR.
Düşünmek, akıl yürütmek, problem çözmek, yeni şeyler üretmek için dil kullanılır. Bellek geliştirmede kullanılan gruplama, hikaye oluşturma, bağlantı kurma vb. teknikler dil aracılığı ile gerçekleşir. Dil aracılığı ile bellekte depolanan bilgiler, düşünceye ve davranışa temel olur.
Türkçe, kökleri binlerce yıl önceye uzanan yeryüzünün sayılı dillerindendir. Türkçe, dünya dilleri arasında yapı yönüyle sondan eklemeli diller grubunda; köken bakımından da Ural - Altay dil grubunun Altay dilleri ailesinde yer almaktadır.
Çince - Arapça - Farsça- Rusça - Avrupa ile binlerce yıllık etkileşimi olmuştur.
Avrupa’nın bilimdeki ilerleyişi hızlanıp doğu ülkelerini geride bırakmasıyla birlikte birçok kavrama, terime ve icada isim verme hakkı Avrupa ülkelerinin oldu.
Dünya dili sayılan İngilizce'den milyonlarca kelime dilimize yerleşti ve biz kendi dilimizde bu kelimelerin bazılarının karşılığını bulup, onları kullanmaya başladık, bazılarını da aynen benimsedik.
Ülkemizin bilgi üretmekteki kısırlığının sebepleri üzerinde düşünenlerden birisi de Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu idi. Türk çe ile ilgili derin düşüncelerini “Sonsuz denebilecek bir tecessüs, okuma iştihası, sanat zevki, ince sezişler, vazife duygusu ve insanî meziyetlerin sahibi ve kelimenin en hakiki manasıyla Avrupalı fakat aynı zamanda da en derin ve güzel şekilde millî idi.” diyerek ifade eder. Bu düşünce ve bilgilerin en güzel şekilde ifade edilebilmesinin tek kaynağı ve dayanağı Türkçenin; tarih içindeki kazanımlarıyla birlikte; bütün genişliği ve zenginliği ile yeni nesillere aktırılmasındaki ihmalkârlığımız onun en büyük ıstıraplarından birisi idi.
Dünyaca ünlü dilbilimci Prof. Dr. David Cuthell şöyle söyler Türk dili için:
“ Bir çok yabancı dil bilirim. Bu diller arasında Türkçe öyle farklı bir dildir ki, yüz yüksek matematik profesörü bir araya gelerek Türkçe’yi yaratmışlar sanki…
Bir kökten bir düzine sözcük üretiliyor. Ses uyumuna göre anlam değişiyor. Türkçe öyle bir dildir ki, başlı başına duygu, mantık ve felsefe dilidir.
Max Müller (1823-1900) “Science of language” adlı eserindeTürkçe’yi kusursuz bulduğunu ifade eder;
“Türkçe’yi söyleyip yazmak için en ufak bir istek beslenmemiş olsa dahi, bir Türkçe grameri okumak bile gerçek bir zevktir. Kiplerdeki hünerli tarz, bütün çekimlerde egemen olan kurallara uygunluk, yapımlarda baştan başa görülen saydamlık, dilde parıldayan insan zekasının harikalı kudretini duyanlar hayrete düşmekten geri kalmaz. Bu öyle bir gramerdir ki, bir billur içinde bal peteklerinin oluşunu nasıl seyredebilirsek, onda da düşüncenin iç oluşlarını öyle seyredebiliriz. Türk dilinin gramer kuralları o kadar düzenli, o kadar kusursuzdur ki, bu dili bilginlerinden oluşmuş bir kurul, bir akademi tarafından bilinçle yapılmış bir dil sanmak olasıdır.
Türkçenin Matematiği
Örnek;
Kelime kökü çoğul eki matematik ifade:
ev……..ler…….evler
1.0…….0.1……1.1
[1=var] ve [0=yok] anlamında kullanılmışlardır.
TÜRKÇE AZ SÖZCÜK İLE ÇOK ŞEY ANLATABİLEN BİR DİLDİR.
Türk Dil Bayramı, Türk Dili Kurultayı’nın açılış günü olan 26 Eylül 1932 tarihinden bu yana kutlanıyor. ( 2024 yılı 94. yıl )
İLETİŞİM
İki insan birbirinin farkına vardığı andan itibaren iletişim başlar; Söylediği, söylemediği, yaptığı, yapmadığı her şeyin anlamı vardır. Konuşma olmasa da aynı mekanda olan en az iki kişi, iletişim halindedir mesela. Dili kullanırken dilin düşünsel sistematiğini kullanırız.
KONUŞMADAN ÖNCE DÜŞÜN
D=Söyleyeceğin DOĞRU mu?
Ü=Karşındakini ÜZER mi?
Ş=Söylemen ŞART mı?
Ü=Karşındakinin ÖZELİ mi?
N=Sözlerin yeterince NAZİK mi?
Şimdi konuşabilirsiniz.
Einstein şöyle diyor: “Beyninizden çıkan düşünceler ve ağzınızdan çıkan cümleler, bütün evreni dolaşıp tekrar size geri dönüyor. Bu yüzden, düşüncelerinizi ve konuşmalarınızı iyi seçin ki; iyi şeyler sizi bulsun.”
İletişimde 6 Soru
1. Dinliyor musunuz ?
2. Anlıyor musunuz ?
3. Anladığınızı test ediyor musunuz ?
4. İleti dakikliğiniz nasıl ?
5. İletişim kurarken empati yapabiliyor musunuz ?
6. Yeterince açık mısınız ?
Jestler
Bu konuda dikkat edilmesi gereken, jestleri konuşmadaki eksik kelimeleri tamamlayacak bir araç olarak kullanmamak, yabancı dile hakim olmayan birinin ifadesini elleriyle tamamlaması gibi bir duruma düşmemektir.
Ses Tonu, Konuşma Hızı ve Konuşmanın Akıcılığı
İnsanlar arası ilişkilerde yaşanan en küçük gerginlik, kendini önce ses tonuyla ortaya koyar. Büyük çoğunlukla gündelik ilişkilerde canlı, neşeli, enerjik bir ses tonu, insanlar üzerinde olumlu etki bırakır.
İkna ederken dili etkili kullanmak;
Ses tonuna, vurgulamalarına, uygun kelimeler ve bağlaçlar kullanmaya özen gösterilmelidir.
İkna etmek;
Karşınızdaki yenmek, aldatmak, kandırmak değil, doğruları ve gerçekleri anlatarak, göstererek, yaparak uzlaşma ve anlaşma becerisidir.
• Herkesi ikna edemeyebilirsin ama çoğunluğa ulaşabilirsin
• İkna etmek senin esneklik, bilgi, beceri ve iletişim yeteneklerini kullanmana bağlıdır.
Düşüncelerinizi iyi anlatabilmek ve anlaşılabilmek için;
• Düşüncelerinizi düzenleyin ve net bir biçimde dile getirin,
• Karşınızdakilerin ne demek istediğinizi tam olarak anlamasını sağlayın.
• Başkalarının düşünce biçimini kavramak, iletişimin başarısı için çok önemlidir.
Düşünceler Nasıl İfade Edilmelidir?
• İletişimin ve insani ilişkilerin başarısı öncelikle düşüncelerimizin, iyi ifade edilmesine bağlıdır.
• İyi ifade edilmeyen düşünceler, iletişimde ve ilişkilerde kopukluğa yol açmaktadır. Bu nedenle:
• Düşüncelerinizi iyi ifade etmek, iyi bir konuşmacı olmak için çalışın,
• Dili doğru kullanmaya özen gösterin; dil bilgisi kurallarını öğrenin ve özenle kullanın.
• Hiçbir insan düşündüklerini başkalarına tümüyle ve aynen aktaramaz.
”Türk milletinin dili Türkçedir. Türk dili dünyada en güzel, en zengin ve kolay olabilecek bir dildir. Onun için her Türk, dilini çok sevip onu yükseltmek için çalışır. Bir de Türk dili, Türk milleti için kutsal bir hazinedir. Çünkü Türk milleti geçirdiği sonsuz felaketler içinde ahlakını, göreneklerini, anılarını, çıkarlarını kısacası; bugün kendisini millet yapan her niteliğinin, dili sayesinde korunduğunu görüyor. Türk dili, Türk ulusunun yüreğidir, beynidir.”
Mustafa Kemal Atatürk
